"بی‌بی‌سی فارسی " و "صدای آمریکا " رسانه‌های اصلی آشوب‌ در ایران بودند
ساعت ٤:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۱٠  کلمات کلیدی:

خبرگزاری فارس: کارشناسان رسانه‌های نوین ارتباطی در نشست مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی (سایما) تاکید کردند: شبکه‌های خبری "بی‌بی‌سی فارسی " و "صدای آمریکا " نقش بسیار مهمی را در ناآرامی‌های ایران ایفا کردند.


به گزارش فارس، مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی (سایما) در تاریخ 7 ژوئیه سال جاری میلادی (16 تیرماه) نشستی را تحت‌ عنوان "نقش رسانه‌های جدید در انتخابات 2009 ایران " با حضور حدود 150 تن از دستاندرکاران رسانه، کارشناسان رسانه‌های جدید، روزنامه‌نگاران، نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی و غیره برگزار کرد تا تاثیر فناوری‌های ارتباطی جدید را در ایران و به ویژه در وقایع حین و پس از انتخابات مورد بررسی قرار دهد.
این نشست بر نقش رسانه‌های جدید در اوضاع مربوط به قبل و بعد از انتخابات ایران و همچنین آینده رسانه‌های جدید در جنبش‌های اجتماعی متمرکز شده بود.
"رابرت فاریس " مدیر مرکز اینترنت و جامعه برکمن در دانشگاه هاروارد، "اندرو لیومن " مدیر اجرایی پروژه "تور "(Tor)، "سم صدایی " (Sam Sedaei) مدیر برنامه ایران در [موسسه] بین‌المللی عدم‌خشونت و همچنین نویسنده امور بین‌الملل روزنامه "هافینگتون‌پست " و "ستاره درخشش " استاد دانشگاه جرج‌تاون و گوینده شبکه خبر فارسی صدای آمریکا از جمله سخنرانان در این نشست بودند.
مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی نتایج بدست‌آمده از این نشست را به صورت گزارشی درآورده و اخیرا آن را منتشر کرده است که خلاصه‌ای از این گزارش در ذیل آمده است. خلاصه گزارش مرکز سایما به این صورت آغاز می‌شود:
علیرغم نقش مهمی که رسانه‌های جدید در انتخابات ایران ایفا کردند، شرکت‌کنندگان در این نشست تاکید کردند که اعتراض‌ها [پس از انتخابات ایران] نباید به صورت یک "انقلاب توییتری " تعریف شود. همانگونه که تعدادی از سخنرانان نیز در این نشست مطرح کردند تویتر نقش مهمی را در اعتراضات [پس از انتخابات] ایفا کرد اما به عنوان یک عنصر اصلی مطرح نبود. بیشتر، آن دسته از ایرانیانی که خارج از کشور زندگی می‌کردند، از توییتر برای انتشار اطلاعات در خصوص اعتراضات [پس از انتخابات] استفاده می‌کردند.
شرکت‌کنندگان در این نشست تصریح کردند: شبکه‌های خبری بین‌المللی از جمله "شبکه خبر فارسی صدای آمریکا " و "بی‌بی‌سی فارسی " در رساندن اطلاعات به مردم در داخل ایران و [دامن زدن به] اعتراضات پس از انتخابات نقش مهم‌تری [نسبت به توییتر و دیگر سایت‌های ارتباطی اجتماعی] داشتند.
در نشست برگزار شده، نقش رسانه‌های جدید در این خصوص زیر سوال رفت که آیا این رسانه‌ها تنها نظرات افراد برجسته در داخل شهر‌ها را منتقل کرده‌اند و بنابراین نمایش گسترده حمایت از مخالفان را در ایران منعکس می‌کردند یا خیر.
از آنجایی که فناوری‌های رسانه‌ای نوین در ایران به طور کلی در اختیار افراد تحصیلکرده در داخل شهرها قرار دارد، حضار در این نشست به اجماع رسیدند که اعلام این مطلب که آیا این رسانه‌های جدید نمایندگان مردم ایران هستند، کمی دشوار است چرا که قشر گسترده‌ای از مردم ایران به این سری رسانه‌ها دسترسی ندارند.
سخنرانان در این نشست نیز به اتفاق گفتند که مردم ایران به هیچ وجه خواهان دخالت‌های بین‌المللی نیستند و معتقدند که هرگونه تغییری [در ایران] باید از داخل خود ایران باشد.
تعدادی از شرکت‌کنندگان در این نشست نیز اعلام کردند که ایران مقیم خارج نقش مهمی در انتقال اطلاعات بدست آمده از ایران و انتشار آن در بقیه نقاط جهان ایفا کرده و به مردم در داخل ایران کمک کردند تا [در خصوص وقایع در حال رویداد] آگاه بمانند.
در ادامه این گزارش برای مثال به زمانی اشاره می‌شود که سایت اینترنتی "یوتیوب " بسته شد، اما مردم خارج از ایران فیلم‌های ویدئویی را از طریق پست الکترونیکی به داخل کشور ارسال می‌کردند تا مردم داخل ایران را از وقایعی که رخ می‌دهد، آگاه کنند.
در ادامه نشست برگزار شده توسط مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی، نقاط ضعف و قوت رسانه‌های نوین در کل مورد بررسی قرار گرفت. در این خصوص نیز شماری از شرکت‌کنندگان اعلام کردند که رسانه جریان اصلی در ایران از اطلاعاتی که از منابع رسانه‌ای نوین بدست می‌آورد، بهره گرفته است. برای مثال هنگامی که منابع رسانه‌ای سنتی به خارج از ایران رفت، کاربران رسانه‌های نوین توانستند تا گزارش‌ها، تصاویر و فیلم‌های ویدئویی را که رسانه‌های سنتی به آن‌ها دسترسی نداشتند را نیز به خارج از ایران ارسال کنند. علاوه بر این، رسانه‌های نوین ارتباطی روندی دموکراتیک‌تر را نسبت به رسانه‌های سنتی در پیش گرفته‌اند چرا که به مردم اجازه می‌دهند نظرات خود را در خصوص آنچه که تصور می‌کنند اهمیت دارد، مطرح سازند.


***عدم برخورداری رسانه‌های نوین ارتباطی از اعتبار لازم


از جمله نتایجی که تمام شرکت‌کنندگان در نشست مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی برگزار کرد، متفق القول برآن تاکید کردند این بود که رسانه‌های نوین ارتباطی، اعتبار لازم را ندارند.
بنا بر گزارش مرکز سایما، شرکت‌کنندگان در این نشست همچنین موافقت کردند که رسانه‌های جدید از اعتبار لازم برخوردار نیستند. در حالی که رسانه‌های جدید دسترسی سریع‌تر به اطلاعات را فراهم می‌سازند، اعتبار و صحت چنین اطلاعاتی اغلب زیر سوال می‌رود.
علاوه‌ بر این، رسانه‌های جدید می‌بایست به رسانه‌ جریان اصلی متکی باشند تا تاثیر گسترده‌تری داشته باشند. کاربران رسانه‌های نوین ارتباطی نیز هیچ کنترلی روی این امر ندارند که آیا داستان‌های [مطرح شده توسط] این رسانه‌ها از خروجی رسانه‌های سنتی بدست آمده یا خیر.
در خاتمه شرکت‌کنندگان در نشست "نقش رسانه‌های نوین در انتخابات 2009 ایران " متفق‌القول اعلام کردند که تا میزانی که دولت اجازه شکوفایی رسانه‌های نوین را بدهد، نقش این رسانه‌ها در ایران در آینده گسترده‌تر خواهد شد و رسانه‌های نوین در آینده جنبش‌های اجتماعی نقش مهمی را ایفا خواهند کرد.
در بخشی از گزارشی که مرکز همکاری‌های رسانه‌ای بین‌المللی (سایما) منتشر کرده، موضوعاتی نیز که در نشست برگزار شده، شرکت‌کنندگان در خصوص آنها به توافقات گسترده‌ای دست یافتند به صورت تیتروار آورده شده که به صورت زیر آمده است:
* رسانه‌های نوین نقش مهمی را در انتخابات ایران ایفا کردند اما در این میان سرویس‌های پخش بین‌المللی (از جمله شبکه‌های خبری صدای آمریکا و بی‌بی‌سی فارسی) اگر نگوییم نقشی بیشتر اما به طور مساوی [با سایت‌های ارتباطات اجتماعی نظیر توییتر] نقش مهمی را [در اوضاع ایران پس از انتخابات] برعهده داشته‌اند. برای مثال فناوری‌های نوین رسانه‌ای از جمله توییتر، فیس‌بوک، یوتیوب و تلفن‌های همراه نقش مهمی را در انتشار اطلاعات در رابطه با اعتراضات در ایران داشتند. اما علیرغم استفاده گسترده از آن‌ها، اغلب این فناوری‌های جدید رسانه‌ای هنوز هم در ایران جدید هستند و به جای آنها مردم ایران به طور عمده به منابع رسانه‌ای شناخته‌شده‌تر برای کسب اطلاعات در خصوص اعتراضات در ایران روی آوردند. سرویس‌های پخش بین‌المللی نظیر صدای آمریکا و بی‌بی‌سی فارسی نقش بسیاری مهمی را در پوشش خبری متعادل در طول انتخابات و اعتراضات پس از آن ایفا کردند.
* رسانه‌های نوین نیز دارای نقاط ضعفی هستند. خروجی رسانه‌های نوین ارتباطی بدون کاستی نیست. رسانه‌های جدید اعتبار لازم را ندارند. اگرچه این گونه رسانه‌ها، دسترسی سریعتر به اطلاعات را فراهم می‌آوردند اما عدم برخورداری از اعتبار و صحت اطلاعات، کارآیی آنها را زیر سوال می‌برد. علاوه براین، رسانه‌های جدید برای تاثیرگذاری گسترده‌تر به رسانه جریان اصلی متکی هستند.
* رسانه‌های نوین ارتباطی نیز از سانسور در امان نخواهند بود. در بسیاری از کشورها، رسانه‌های ارتباطات اجتماعی به شدت کنترل می‌شوند. به خاطر ماهیت متمرکز آنها، برخی‌ از سایت‌های ارتباطات اجتماعی به شدت در خصوص سانسور شدن حساس و آسیب‌پذیر هستند.
* رسانه‌های نوین به ایفای نقش خود در آینده جنبش‌های اجتماعی ادامه می‌دهند. نقش رسانه‌های جدید در جنبش‌های اجتماعی آینده به میزانی که دولت‌ها اجازه می‌دهند رسانه‌های جدید در جوامع آنها حضور داشته باشند، گسترده‌تر خواهد شد و به نظر می‌رسد که رسانه‌های نوین به ایفای نقش خود در جنبش‌های دموکراتیک در آینده ادامه خواهند داد.


******مرکز سایما (CIMA) یا (Center For International Media Assistsnce) از جمله سازمان‌های غیرانتفاعی آمریکایی است که هدف آن به ظاهر ترویج دموکراسی در جهان از طریق حمایت از رسانه‌های همسو است. این مرکز در زمینه ایجاد شبکه‌های رسانه‌ای و هدایت پژوهش‌هایی که در این مورد انجام می‌شود و همچنین برگزاری نشست‌هایی با موضوع ضرورت نقش رسانه‌های آزاد و مستقل در برقراری دموکراسی و براندازی نرم در جهان فعالیت می‌کند. منابع مالی این مرکز از سوی دولت آمریکا و براساس قانون مصوب سال 1983 تامین می‌شود. به موجب این قانون که در زمان ریاست‌جمهوری رونالد ریگان در کنگره آمریکا تصویب شد، این کشور سالانه بودجه‌ای را برای ترویج دموکراسی در جهان اختصاص می‌دهد. در این میان وضعیت رسانه‌های ایران از جمله موضوعاتی است که مورد توجه مرکز سایما (CIMA) است. کارشناسان برآیند فعالیت‌های چنین مراکزی را قانونی جلوه دادن و منطقی و دموکراتیک القا کردن فعالیت‌های رسانه‌ای علیه حکومت‌های ضدآمریکا و صهیونیسم ارزیابی می‌نمایند.