پاسخگویی وزیر صنایع به شبهات و جدیدترین برنامه های دولت برای خروج از رکود
ساعت ٥:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٧/۱٠  کلمات کلیدی:

خبرگزاری فارس:وزیر صنایع و معادن در گفت و گوی تفصیلی خود با فارس از موضوعات مهمی چون کاهش تعرفه واردات خودرو به 30 درصد تا سال 92 ، فعالیت صنایع کشور با ظرفیت مناسب ، تدابیر اتخاذ شده برای مقابله با رکود واحدهای صنعتی ، پیگیری افزایش سرمایه بانکها ، به روزآوری استراتژی توسعه صنعتی و بسیاری دیگر از مباحث این حوزه سخن گفت.


صنعت و معدن یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی کشور است. حوزه‌ای که امیدهای بسیاری برای رهایی از اقتصاد نفتی و تک محصولی، ایجاد ارزش افزوده و مهمتر از همه اشتغال پایدار بدان بسته شده است، در عین حال این بخش پر اهمیت اقتصادی در دولت نهم محل چالش و حرف و حدیثهای بسیاری شد و روند گذشته پرسشهای فراوانی را درباره چشم اندازهای آینده این بخش به وجود آورد.
ایجاد سایتهای صنعتی در خارج از کشور و ماجراهایی که درباره زیانده بودن این سرمایه‌گذاریها مطرح شد، فرازو نشیبهای صنعت خودرو و داستان بازار انحصاری داخل، تنگناهای صنایع برای تامین نقدینگی و سرمایه در گردش، تشدید سنگینی رکود بر فعالیتهای اقتصادی کشور و آثار آن بر رشد بخش صنعت، ایجاد توازن منطقه‌ای در احداث واحدهای صنعتی و انحرافاتی که بعضا گریبانگیر چنین سرمایه‌گذاریها شد، فعالیت واحدهای صنعتی کشور با 20 تا 30 درصد ظرفیت تولید، بدهی 10 هزار میلیارد تومانی شرکت ایران خودرو، عدم هماهنگی میان بخشهای اقتصادی کشور، داستان تکراری زمینگیر شدن کارخانه‌ها در برابر هجوم واردات و بسیاری از دیگر موضوعات،از جمله بحثهای روز بخش صنعت و معدن کشور بوده و هنوز هم هستند.مباحثی که در طرح آنها بعضا پا از واقعیتها نیز فراتر گذاشته و وارد مقوله شایعه و حرف و حدیث می شد.
اگرچه در دولت نهم هیچ گاه مجال گفت و گویی نزدیک با وزیران صنایع و معادن برای گروه اقتصادی خبرگزاری فارس فراهم نیامد و همواره این امر به حساب مشغله‌های بسیار ارشد ترین مدیر صنعت و معدن کشور گذاشته شد، اما در آغاز دولت دهم و پس از فراغت چند هفته‌ای علی ‌اکبر محرابیان از گرفتن رای اعتماد مجلس، بالاخره این فرصت دست داد .با فراهم شدن این فرصت در دفترکار او در طبقه دهم وزارت صنایع و معادن به گفت و گو نشستیم.
انتخاب محرابیان که دانش آموخته رشته عمران دانشگاه علم و صنعت است، پس از استعفای علیرضا طهماسبی وزیر پیشین صنایع و معادن با اما و اگرهای بسیاری همراه شد و نداشتن سابقه جدی مدیریتی در حوزه‌های اجرایی و صنعتی مهمترین ایرادی بود که به محمود احمدی‌نژاد و خود وی در این رابطه وارد شد، اما اکنون وزیر جوان کابینه دولت نهم با ورود به سن چهل سالگی و پس از سه سال دست و پنجه نرم کردن با مشکلات عدیده مجموعه تحت مدیریتش با پختگی و تسلطی بیشتر از فراز و نشیبهای صنعت و معدن کشور سخن می‌گوید.وزیر صنایع و معادن اگرچه در این گفت و گو از دادن پاسخ صریح به پرسشی چون بدهی سنگین ایران خودرو طفره می‌‌رود،اما در بسیاری موارد درباره وضعیت بخش صنعت و معدن آمار و ارقام و برنامه‌هایی قابل اعتناء ارایه می‌کند.
در فرصت یک ساعته خبرنگار فارس برای گفت و گو با علی اکبر محرابیان مجال گفت و گو درباره تمام مباحث مهیا نشد، اما پاسخهای او به پرسشهای مطرح در همین فرصت نیز دربرگیرنده نکات قابل توجهی است.
مشروح گفت و گوی وزیر صنایع با فارس بدین شرح است:

*دو رویکرد وزارت صنایع و معادن در دولت دهم

فارس: یکی از انتقادات مطرح در کشور به بخش تولید ما این است که به تمام صنایع ورود کرده‌ایم، صنایعی که در بسیاری از آنها فاقد مزیت هستیم. مثلا در صنعت خودرو اگر چه اشتغال‌ زیادی ایجاد شده، بسیاری معتقدند اگر محصولات آن بازار انحصاری نداشت، قادر به ادامه حیات نیز نبود. رویکرد دولت در این باره چیست؟ آیا این موضوع را قبول دارید و اگر اینطور است، چه برنامه‌ای برای تغییر این وضعیت دارید؟

محرابیان:‌این یک پرسش مبنایی در حوزه صنعت تمام کشورهاست. در واقع استراتژی رشد و توسعه صنعت به این معناست که تعریف و مشخصات نقطه‌ای که اکنون در آن ایستاده‌ایم چیست،باید به کجا برسیم و توسعه صنعت در چه محورهایی باشد. طبیعتا اگر در کشوری بخواهند برنامه‌هایی را برای صنعت مشخص کنند، باید به مزیتهایی چون نیروی انسانی، جغرافیای کشور، بازار، مزیتهای خدادادی و صبغه صنعتی توجه خاص شود. اگر بخواهیم تاریخ صنعت کشور را در دورانهای مختلف تقسیم‌بندی کنیم،دوره قبل از پیروزی انقلاب را داریم که دوره صنعت غیر تکنیکال است، یعنی دوره‌ای که بر ایجاد خط تولید مبتنی بر مونتاژ تمرکز داشته و اگر چه در آن دوره نیز واحدهایی دارای تکنولوژی بودند، ولی تعدادشان بسیار کم و عمده مغز افزار و نرم‌افزار صنایع متعلق به خارج از کشور بود.
پس از پیروزی انقلاب و در دوره جنگ ما بر روی برخی صنایع بسیار ضروری مانند برخی از ماشین‌سازیها تکیه کردیم تا بتوانیم ابزار جنگ خود را تامین کنیم. پس از جنگ نیز یک دوره 10 -12 ساله داشتیم، دوره‌ای که طی آن صنعت ما بدون برنامه رشد کرد. علت نیزاین بود که در ان زمان نیازهای فراوانی داشتیم، طبیعتا بر روی هر چیز که سرمایه گذاری می‌شد ضروری بود و شاید ضرورت تدوین یک برنامه چندان ملموس نبود. دوره بعد از سال 79 - 80 شکل گرفت و ما دوره‌ای را تجربه کردیم که صنعت‌مان تقریبا بر اساس برنامه و مزیتهای خاص خود در کشور رشد کرد و عمده رشد صنایع ما حول صنایع پایه مادر و انرژی بر بود و در عین حال بر روی عمده نیازها به کالاهای مصرفی و واسطه‌ای نیز سرمایه‌گذاری شده است.فکر نمی‌کنم در صد خطای سرمایه‌ گذاری صنعتی ما نسبت به نیازها و طرحهای استراتژی صنعتی زیاد باشد. امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که تقریبا صنایع مادر در ایران شکل گرفته، سرمایه‌گذاریها به نتیجه رسیده و ما شاهد تولید محصولات پایه صنعتی هستیم و یا طرحهایی شروع شده که با بهره‌برداری از آنها تقریبا نیازهای خودمان و حتی اهداف صادرات تامین می‌شود.
امروز ما در نقطه‌ای قرار داریم که باید جهت‌گیری صنعتمان به سوی صنایع دارای مزیتهای ویژه پیش برود.یعنی سرمایه ‌گذاریها حول و حوش مزیتهای خاص ما انجام شود. امروز تکمیل زنجیره‌های تولید بخشهایی که در بالادست سرمایه گذاری کرده‌ایم، بسیار اهمیت دارد. سرمایه‌گذاری بر روی صنایع نوین نیز از رویکردهایی است که باید مورد توجه باشد، تقریبا می‌توان گفت که صنایع نوین برای ما یک دروازه توسعه صنعتی محسوب می‌شود.

فارس: منظورتان از صنایع نوین مشخصا کدام فعالیتهاست؟

محرابیان: صنایع نوین امروز در کشور حدودا ده رشته را شامل می‌شود. هر 10رشته برای کشور جزو ضروریات است و کارهای ابتدایی وخوبی نیز در این زمینه انجام گرفته است. مثلا در زمینه‌های بایوتکنولوژی و نانوتکنولوژی کارهایی انجام گرفته است، اما ما در این صنایع بسیار جوان هستیم. صنعت ما در حوزه صنایع نوین و پیشرفته جوان است و پتانسیل بسیار خوبی دارد. علت نیز این است که نیروی انسانی تحصیل کرده دانش آموخته خوبی را پرورش داده‌ایم،امروز صنایع نوین در بسیاری از کشور‌ها به صورت انحصاری وجود دارد و سلطه صنعتی بیشتر از طریق صنایع نوین انجام می‌شود.


فارس: ده رشته‌ای که عنوان کردید چه صنایعی هستند؟ در بحث صنایع نوین معمولا بحث پیشرفتهای سریع کشورهای صاحب تکنولوژی مطرح است ،آیا تا ما بخواهیم وارد این عرصه شویم، دچار فاصله‌ صد پله‌ای با کشورهای دارای این صنایع نخواهیم بود، اتفاقی که درباره تولید گوشی تلفن همراه افتاد؟

محرابیان: ضرورت دارد ما بر روی تمام رشته‌ها کار کنیم. منظورم تمام اقلام نیست. رشته با اقلام متفاوت است. ما نیاز داریم در صنایع الکترونیک و میکروالکترونیک کارهای جدی و بنیادین انجام دهیم. ولی اینکه روی تولید تمام کالاها کار کنیم، باید بگویم، خیر، چنین اعتقادی ندارم و رفتن به آن سمت نیز صحیح نیست. فرضا می‌خواهید در صنایع فولاد کار کنید. بحثهای ماشین سازی فولاد مربوط به صنایع الکترونیک و میکروالکترونیک است، اگر روی این بخشها کار نکنید، نمی‌توانید در صنایع فولاد نیز پیشرفتهای بنیادین داشته باشید، بنابراین باید در صنایع نوین و های‌تک سرمایه گذاری خوبی انجام شود.
صنایع نوین دارای چند ویژگی است. اول اینکه ریسک آنها بالا است. ممکن است بعضا سالها بر روی آنها سرمایه‌گذاری شود، ولی نتیجه‌ای در بر نداشته باشد اما سرمایه‌گذاری بر روی سبد صنایع نوین قطعا سودآور است. یعنی ممکن است ما در 5 رشته سرمایه‌گذاری کنیم. در دو سه رشته بسیار تخصصی و خوب پیش برویم و در دو سه رشته هم زود به پاسخ نرسیم و نیاز به سرمایه‌گذاریهای جدی بعدی داشته باشیم.

فارس: یعنی رویکرد دولت دهم مشخصا حرکت به سمت صنایع نوین است؟

محرابیان: و تکمیل زنجیره‌های تولید مطابق به استراتژی توسعه صنعتی.

فارس: فکر می‌کنید تا به حال به چه صنایعی ورود کرده‌ایم که نباید می‌پرداختیم؟

محرابیان: اگر منظورتان این است که آیا استراتژی وزارت صنایع سرمایه‌گذاری در تمامی رشته‌های صنعت است، پاسخ مشخص است: خیر. ضرورت ندارد که ما در تمام رشته‌های صنعتی سرمایه‌گذاری کنیم.در کشورهایی که پیشرو در صنعت هستند و توسعه آنها نیز مطابق استراتژی و برنامه‌ بالادستی است، اینگونه نیست که تمام صنعت در همان محورها توسعه پیدا کند. ممکن است سرمایه گذارانی با توجیهات خاص خود و پذیرفتن ریسکهای مربوطه در رشته‌های خارج از استراتژی آن کشور سرمایه‌گذاری کنند. مسئولان صنعتی آن کشور به هیچ وجه موظف نیستند جلوی آن سرمایه‌گذاریها را بگیرند، در عین حال ما باید مزیتهای خود را به گونه‌ای تعریف کنیم که رشد صنعت خود به خود در آن محورها قرار گیرد. ولی با اینحال ممکن است افرادی با توجیهات درست و یا غلط سرمایه‌گذاریهایی انجام دهند که طبیعتا ریسک آن سرمایه‌گذاری برعهده خودشان است.

فارس: در کشور بحث درباره صنایعی که در حال حاضر وجود دارند، اما مزیت ندارند، زیاد است،نمی‌خواهید به آنها و وضعیتشان اشاره کنید؟

محرابیان: خیر، چون ممکن است باعث تضعیف این رشته‌ها شود، ولی طبیعتا با رشد صنعت خود به خود این مزیتها منتقل شده و واحدهای صنعتی بیشتر حول محورهای استراتژی ظهور می‌کنند. ما صنایع بسیاری داشته‌ایم که حضور فیزیکی خوبی در بازار داشته‌اند، اما به دلیل تغییر مزیتها، تغییر کرده‌اند.دیگر وجود ندارند و محصولاتشان را تغییر داده‌اند و یا بعضا زیان‌ده هستند.این گونه صنایع ملزمند در فعالیت خود تغییرات بنیادین و لازم را بدهند که امری ساری و جاری است.

*3 رویکرد تازه برای رشد صنایع دارای مزیت

در دولت نهم کاری که انجام شد این بود که تمام طرحهای استراتژی که در کشور وجود داشت و مورد تایید بود را گردآوری کردیم و به عنوان فاز اول یک برنامه عملی از این استراتژی توسعه صنعتی استخراج کردیم. این برنامه همان طرح آمایش صنعت و معدن کشور است. در برنامه آمایش نگاه ما هم اجرای استراتژی توسعه صنعتی و هم توسعه صنعت بر اساس اصل عدالت محوری و یا توازن منطقه‌ای بود. اصلا اصل آمایش این نکته را به ما دیکته می‌کند که صنعت ما بر اساس توازن پیش برود. الان در کشور دارای نقاطی هستیم که تبدیل به زونهای فشرده صنعتی شده‌اند. اینها بعضا مشکلاتی را برای صنعتگر و مردم به وجود می‌آورند. اگر ما رشد صنعت مان را بر اساس توازن منطقه‌ای قرار دهیم، مزیتهای صنعتی و اقتصادی هم افزایش پیدا می‌کند،مضافا اینکه در طرح آمایش صنعت تکمیل زنجیره‌های تولید، استفاده از مزیتهای استانی و منطقه‌ای، نزدیکی به بازارهای مصرف و صادراتی همگی ملاک و مد نظر بوده‌اند. این کاری است که انجام شده است.
طی چهار سالی که پیش رو داریم- دو سه کار محوری و بنیادین را به شدت دنبال می‌کنیم، یکی اینکه استراتژی توسعه صنعتی را به روز خواهیم کرد. برای این کار کارگروهی تعریف شده است، سعی خواهیم کرد به روزآوری استراتژی توسعه صنعتی را همراه با کمیسیون تخصصی مجلس پیش ببریم. دوم اینکه تمام برنامه‌های اجرایی بخش صنعت را به طور دائم با استراتژی کنترل خواهیم کرد. نکته سوم پشتیبانی‌های بخش صنعت مثل اعطای تسهیلات، زمین، معافیتها و دیگر مزیتهاست که با توجه به استراتژی توسعه صنعتی تعریف می‌‌کنیم. حتی اگر لازم باشد به بخشهایی که باید در استراتژی به نقطه مطلوبی برسند، یارانه پرداخت خواهیم کرد.
اینها برنامه‌هایی است که دنبال می‌شود. آمایش صنعت و معدن را نیز در این 4 سال با جدیت دنبال خواهیم کرد تا هم طرحهایی که شروع شده، تکمیل شود و هم مجددا طرحهایی جدیدی را تعریف کنیم.

* جزییات سند توسعه صنعت فولاد

فارس: گفتید در اجرای طرح توازن منطقه‌ای صنعت سعی می‌شود مسائلی چون دسترسی به بازار مواد اولیه و دیگر فاکتورهای لازم مورد توجه قرار گیرد. ولی در دوره قبل مدیریت شما طرحهایی مانند اجرای 8 طرح فولادی مورد چالش قرار گرفت. بسیاری معتقدند اجرای این طرحها فاقد مزیتند. در مراسم افتتاح برخی از این طرحها که خبرنگاران هم شما را همراهی می‌کردند، دیدید زیربناهای مورد نیاز این طرحها اساسا مهیا نبود، من خودم شاهد احداث واحد تولیدی در مرز افغانستان بودم که صاحب این واحد می‌گفت اینجا اغلب جوانان در زمینه‌های قاچاق سوخت، نان و دیگر کالاها فعال هستند و حاضر نیستند با دستمزد ماهانه 300 هزار تومان کار کنند، این واحد تولیدی با مشکل جذب نیروی کار و بسیاری مسایل دیگر دست به گریبان بود. آیا انحراف از اهداف را در طرح آمایش قبول دارید؟ برای سرمایه‌گذاریهایی که شده و الان فاقد مزیت هستند، قصد دارید چکار کنید؟

محرابیان:‌اینکه در طرحهایی که اجرا شد، خطا وجود دارد را ما هم می‌پذیریم. این طرحها توسط کارشناسان و بر اساس استراتژی توسعه صنعتی تهیه می‌شود و وجود خطا در آنها محتمل است.
شروع 8 طرح فولادی نیز مربوط به قبل از حضور من در وزارت صنایع است و در قالب طرح آمایش تعریف نشده بود.

فارس:بعضا شنیده شده که اجرای این طرحها تحت فشار برخی از نمایندگان مجلس در دستور کار قرار گرفت؟

محرابیان: من به این نکته نرسیدم. چون قبل از حضور من در وزارت صنایع بود در جریان تصویب و شروع این طرحها نبودم، ولی به طور کلی باید بگویم ما برای بخش فولاد سند بسیار خوبی طراحی کرده‌ایم که در آن چند موضوع به شکل محوری مطرح است. اول موضوع معادن است. یعنی کارخانجات ما حتی‌الامکان در نزدیکی معادن شکل بگیرند. منطقه احداث واحد دارای مزیت وجود آب باشد چرا که صنعت فولاد دارای مصرف آب بسیار زیادی است. نکته سوم بازار مصرف است. در طرحهایی که از این به بعد شروع می‌شود و یا شروع شده الزام و نگاه‌مان صادراتی است. طرحهای ما برای رفع نیاز داخل اغلب به مرحله تولید رسیده و طرحهایی که در دست اجرا داریم کاملا پاسخگوی تولید داخل است بنابراین نگاه‌مان از این پس باید صادرات‌گرا باشد. در برنامه عملیاتی تهیه شده برای صنعت فولاد تمام این موضوعات مطرح شده و از این پس سرمایه‌گذاری در بخش فولاد بر اساس این برنامه است.

فارس: تهیه این برنامه در چه مرحله‌ای است؟

محرابیان: برنامه در وزارت صنایع تصویب شده، برخی از طرحهای فولادی در حال حاضر بر اساس این اکشن پلن در دست اجرا است. مثلا در اجرای طرح سنگان تغییراتی در نقشه اولیه و بر اساس اکشن پلن یا برنامه عمل داده شد.در سند از بحث معادن تا تولید کنسانتره، گندوله سازی،‌آهن اسفنجی، فولاد خام و محصولات فولادی تعریف شده است. طی یکسال تهیه آن برخی طرحهای فولادی را در قالب آن شروع کردیم طبیعتا آن برنامه‌ها را دنبال می‌کنیم و ‌تغییراتی هم در برنامه‌های قبلی بر اساس این اکشن پلن داده شده است. فکر می‌کنم اگر این برنامه عمل به خوبی اجرا شود؛ کشور شاهد توازن خوبی در حوزه تولید فولاد خواهد بود.

فارس: چشم‌انداز خاصی نیز برای حجم تولید فولاد در این برنامه دیده شده یا همان اهداف برنامه‌های 5 ساله دنبال می‌شود؟

محرابیان: قبل از حضور من در وزارتخانه برنامه خوبی برای توسعه بخش فولاد تهیه و اهداف کمی تعریف شده بود البته در چشم انداز و برنامه‌ها عدد و رقمی را به عنوان هدف قانونی نداریم، اما در وزاتخانه این کار انجام شده و ما هم همانها را به لحاظ کمی دنبال می‌کنیم در عین حال از نظر آمایش صنعتی و نقاط جغرافیایی، محور برنامه‌ها همان برنامه عملی است که سال گذشته تکمیل شد.

*انتشار اوراق مشارکت برای 8 طرح فولادی

فارس: بالاخره نگفتید وضعیت 8 طرح فولادی چه می‌شود؟ آیا به بهره برداری می‌رسند؟ ممکن است مزیت اجرای آنها مورد بررسی مجدد قرار ‌گیرد؟

محرابیان من نگفتم 8 طرح فولادی مزیت ندارد، مزیت دارند. الان هم طرحها در مرحله اجرا است و سرعت اجرای آنها متوسط است. علت متوسط بودن سرعت آنها نیز منابع مالی مورد نیاز این طرحهاست.
مشاورین در این رابطه طرحی را به ما پیشنهاد دادند که با توجه ‌به سودآور بودن این طرحها، برای آنها اوراق مشارکت منشر کنیم. مراحل اخذ مجوزها برای فروش اوراق مشارکت پیشرفت خوبی دارد و فکر می‌کنم ظرف یکی دو ماه آینده اوراق مشارکت 8 طرح فولادی عرضه شود. در بین اوراق مشارکتی که تا امروز 6 عرضه شده فکر می‌کنم اوراق طرحهای فولادی جزو پرسودترین اوراق عرضه شده باشند.

فارس:با چه درصد سودی؟

محرابیان: سود علی الحساب که طبق قانون است. اما با توجه به سود آور بودن طرحهای فولادی به نظر می‌رسد سود نهایی اوراق مشارکت طرحهای فولادی نسبت به طرحهای دیگر توجیهات خوبی داشته باشد.

*دفاع از احداث سایتهای صنعتی در خارج و تداوم آن در دولت دهم

فارس:از موضوع طرح آمایش صنعتی در داخل که بگذریم، حرف و حدیث درباره سرمایه گذاریهای ایران در خارج از کشور نیز زیاد است. بعضا گفته می‌شود طرحهایی که در کشورهای ونزوئلا، سوریه، آفریقا و دیگر نقاط انجام می‌شود، اساسا توجیه اقتصادی ندارند به عنوان وزیر صنایع چه پاسخی به نقدها و این گونه مباحث دارید؟

محرابیان: برای انجام هر طرحی چه در داخل و چه در خارج از کشور یک سری مطالعات فنی و اقتصادی انجام می‌شود. ممکن است نوع نگاه به خصوص نگاه اقتصادی در داخل کشور و خارج متفاوت باشد مثالی می‌زنم که این موضوع روشن‌تر شود. در بازار خارج از کشور ما خود را در رقابت تنگاتنگ با رقیبانمان در تمامی کشورها می‌بینیم، وقتی وارد این بازار رقابت شدیم، اولا کیفیت محصول ما افزایش می‌یابد چون نوع و کنترلهای حین و بعد از تولید ما را به این نقطه می‌رساند که کیفیت محصولات افزایش پیدا کند. واحدهای صنعتی که مثال زدید تصور می‌کنم سایتهای خودروسازیها بودند، حضور ما در بازارهای صادراتی به واسطه وجود این کارخانه‌ها باعث ارتقاء تولیدات ما در کارخانه‌های داخلی نیز می‌شود.
نکته دوم در توجیه اقتصادی واحدهای تولیدی خارج از کشور این است که شاید انتظار رسیدن به سود در احداث یک واحد تولیدی داخلی پس از دو سال انتظار معقول و به جایی باشد، ولی در بازار صادراتی ممکن است این زمان به چهار سال افزایش یابد. ممکن است دو تا سه سال محصول با سود اندک و یا احیانا زیان به فروش برسد و از سال سوم به بعد به سودآوری رسیده و کم‌کم ضریب سودآوری را افزایش ‌دهند.در عرف بین‌الملل اصطلاحی به نام دامپینگ داریم. وقتی دو رقیب وارد یک بازار می‌شوند. ممکن است رقیبی که قدرت اقتصادی بالایی دارد، قیمت را آنقدر پایین بیاورد که بتواند خود را در بازار مطرح کرده و فضای خوبی در بازار برای خود به وجود آورد. پس از اینکه برای خود فضا ایجاد کرد، کم‌کم محصول او معرفی و مزیتهایش شناخته شد شروع به افزایش قیمت متناسب با شرایط بازار می‌کند. نکته سوم که باید به آن بیشتر عنایت شود این است که بسیاری از محصولاتی که امروز ما در داخل تولید می‌کنیم به مرحله اشباع نزدیک می‌شوند و اگر بخواهیم آینده خوبی را در این محصولات داشته باشیم، چاره‌ای جز این نداریم که وارد عرصه‌های بین‌الملل شویم،به عبارتی آینده بسیاری از صنایع ما منوط به توسعه بازار در خارج از کشور یا صادارت است. وضعیت موجود این نکته را به ما گوشزد می‌کند که ضروری است با سودهای کمتر وارد بازارهای خارجی شویم تا آینده خودمان را در آن محصول تضمین کنیم.

فارس: فکر می‌کنید خودرو تولید ما قادر است در بازارهای صادراتی با محصولات بنز، تویوتا و یا پژو رقابت کند؟

محرابیان: علی رغم اینکه واردات خودرو به کشور در حال حاضر آزاد است، سال گذشته میزان واردات و صادرات ما تقریبا برابر بود.
این نکته حائز اهمیتی است. علاوه بر این رقابت باید در کلاس همان خودرو دنبال شود. یعنی یک خودرو کلاس F با خودروی کلاس A قابل رقابت نیستند، طبیعتا یک خودرو با مشخصات و امکانات خودروی ایرانی با خودرو مشابه خود مقایسه می‌شود و مردم هم به همان اندازه پول می‌پردازند. خریدار مقایسه می‌کند و می‌گوید اگر قرار است 15 هزار دلار پول بپردازد چه خودروهایی می‌تواند خریداری کند. همان خریدار اگر بخواهد 70 هزار دلار بابت خودرو بپردازد، به سراغ خودروی دیگری می‌رود.لذا رقابت در کلاس و همان خودرویی که دنبال می‌کنیم، باید بررسی شود.

فارس: آقای محرابیان چند سال از سرمایه گذاری‌های ما در کشورهای خارجی می‌گذرد؟

محرابیان: جواب صریح به پرسش شما این است که از سایتهای خودروسازی که در خارج از کشور داریم، برخی به سودآوری رسیده‌اند مثلا در سوریه خودروسازی ما به سودآوری رسیده بازار بسیار خوبی برای محصول ما به وجود آمده است، بخش عمده ناوگان حمل و نقل عمومی را خودروهای ایرانی تشکیل می‌دهند و بسیاری از خودروهای شخصی تولید مشترک ایران و سوریه است.

فارس: تولید سالانه در سوریه چقدر است؟

محرابیان: واحدهایی که احداث شده‌اند ظرفیت تولید 20 تا 25 هزار دستگاه خودرو در سال را دارند. ما در سوریه دو کارخانه خودروسازی داریم، یعنی حدود 50 هزار دستگاه البته در سوریه و در بازارهای دیگر مطالعات بازار به گونه‌ای انجام شده از آن بازارها برای صادرات محصول به کشورهای همسایه هم استفاده شود.نکته آخر این است که آیا ما در نقطه مطلوب قرار داریم؟ باید بگویم خیر: ما در این بازارها می‌توانیم بهتر از این کار کنیم.
سال گذشته ناچار شدیم در برخی از بازارهای صادراتی قیمت را افزایش دهیم. این سبب اعتراضاتی در آن بازارها نیز شد، ولی سبب شد برخی از خودروهای ما به نقطه سودآوری برسند و این یک پله به سمت سودآوری بیشتر بود.

*از میزان بدهی ایران خودرو اطلاع ندارم

فارس: پس از اینکه بحث بدهی 10 هزار میلیارد تومانی ایران خودرو بر سر زبانها افتاد، عنوان شد این شرکت در سیاست خود برای فعالیت در خارج از مرزها تجدید نظر خواهد کرد. آیا برنامه‌ای برای کاهش فعالیت در سایتهای خارج از کشور وجود دارد یا احداث واحدهای صنعتی در دولت دهم نیز ادامه خواهد داشت و پیگیری می‌شود؟

محرابیان: من نمی‌دانم این رقم ده هزار میلیارد تومان از کجا آمده است. الان هم تراز مالی ایران خودرو جلوی من نیست که بخواهم دقیق بگویم. ایران خودرو یک سقف اعتباری سه هزار میلیارد تومانی دارد که بتواند از تسهیلات استفاده کند. به فرض که از تمام این سقف اعتباری استفاده کرده باشد باز تا ده هزار میلیارد تومان فاصله زیادی دارد، مضافا بر این که برای شرکتی مانند ایران خودرو در آن سطح این و حجم روش رقم 3 هزار میلیادر تومان تسهیلات طبیعی است. ایران خودرو شرکتی با 10 الی 12 هزار میلیارد تومان فروش سالانه است و اینکه یک چهارم ، یک سوم، و حتی یک دوم این را هم بدهی جاری داشته یا تسهیلات گرفته باشد، یک امر کاملا طبیعی است. ممکن است یک بنگاه در طول سال 5 میلیارد تومان فروش داشته باشد و دو تا سه میلیارد نیز بدهی جاری.

فارس: گفته می‌شود تولید سمند، سرمایه‌گذاری بر روی خودروهای برند داخل و احداث سایتهای خارج از کشور بار مالی زیادی را بر روی دوش ایران خودرو گذاشت، شما این را رد می‌کنید؟

محرابیان: نه . بخش اول را عرض کردم. سرمایه‌گذاری سایتهای خارجی در این حدود نیست. بلکه خیلی کمتر است مجموع سرمایه‌گذاری که ایران خودرو در خارج از کشور کرده خیلی کمتر از این حرفهاست.

فارس:بدهی ایران خودرو چقدر است؟

محرابیان: من الان ترازش را نمی‌دانم. می‌توانید از مدیر عامل بپرسید. ایشان کاملا پاسخ می‌دهند. علاوه بر اینکه تراز مالی ایران خودرو در مجمع سالانه آن منتشر شده و دسترسی به آن ساده است. من الان حضور ذهن ندارم. بالاخره دهها و صدها شرکت هستند و ...

فارس: ولی ایران خودرو از اهمیت خاصی برخوردار است.

محرابیان: بله. به همین دلیل هم درباره سقف اعتباری آن حضور ذهن داشتم ،ولی میزان بدهی یک امر جاری و هر روز متفاوت است.

فارس: پس شما رد می کنید که ایران خودرو 10هزار میلیارد تومان بدهی دارد؟

محرابیان: اطلاعی ندارم که ایران خودرو 10 هزار میلیارد تومان بدهی معوق داشته باشد. راجع به سایتهای خارج از کشور هم گفتم. سرمایه‌گذاری انجام شده خیلی کمتر از این ارقام است ممکن است سرمایه‌گذاری ایران خودرو در یک کشور تنها 40 میلیارد تومان باشد و در یک کارخانه که خطوط تولید کاملتری دارد، نهایتا به60 تا 70 میلیارد تومان برسد.
این سرمایه‌گذاری است و چیز بدی نیست. یک وقت بنگاه اقتصادی هر چه می‌فروشد ، تبدیل به سود کرده و بین سهامداران تقسیم می‌کند. در واقع شرکت را فروخته و تقسیم می‌کند، ولی یک موقع سرمایه‌گذاری برای آتی است. در واقع ما آمده‌ایم یک واحد صنعتی حال چه داخل و چه خارج از کشور ایجاد کرده‌ایم که دهها سال می‌تواند تولید کند و بفروشد. دقیقا مثل اینکه شما می‌توانید تمام حقوق دریافتی خود را تبدیل به هزینه‌های جاری کنید و تمام شود یا می‌توانید سرمایه‌گذاری کنید. طبیعتا سرمایه‌گذاری برای آینده باید سودآوری بیشتری داشته باشد. طبیعتا در هیچ سرمایه‌گذاری به خصوص در تولید اینطور نیست که ما امروز سرمایه‌گذاری کنیم و فردا کل سرمایه برگردد این به مرور زمان برمی‌گردد و باید دید مطالعات اقتصادی آن چه می گوید.

*برنامه فشرده توسعه بازارهای صادراتی در نیمه دوم سال

فارس: پس در این دولت هم سرمایه گذاریهای صنعتی در خارج کشور را دنبال می‌کنید؟

محرابیان: ایجاد پایگاه‌های صادراتی جزو برنامه‌های جدی ما است. صادرات و ایجاد پایگاه‌های صادراتی در برنامه‌های کشور است که باید به طور جدی دنبال کنیم، ولی تمام پایگاه‌هایی که ما دنبال می‌کنیم بر اساس مطالعات فنی و اقتصادی است. ممکن است یک بازار توجیه اقتصادی داشته باشد. ممکن است در بازاری پیشنهاد وجود داشته باشد، ولی توجیه اقتصادی وجود نداشته باشد.

فارس: مواردی وجود دارد که بخواهید در این مصاحبه به آن اشاره کنید، منظورم بازارهای صادراتی جدید است؟

محرابیان: اولا ما بازارهای صادراتیمان را در قالب کمیسیونهای مشترک دنبال می‌کنیم. فعالیت کمیسیونهای مشترک اقتصادی در طی این دو سه سال بیشتر بود. البته در این 6 ماه اخیر به دلیل تغییراتی که ممکن بود در سطح وزراء انجام شود؛ این کاهش پیدا کرد ولی در 6 ماهه دوم سال جدول زمانبندی ما نشان می‌دهد به طور فشرده کمیسیونها و برنامه‌های مشترک بین‌المللی را با کشورها به طور دو جانبه و چند جانبه دنبال خواهیم کرد.این دوره تلاش می‌کنیم بازارهای صادراتی خود را متنوع کنیم. تنوع بازار مثل سبد محصول است و باعث پایداری بیشتری می‌شود. یعنی حضورمان به صورت ایجاد پایگاه تنها در چند کشور نباشد،‌بلکه وارد بازارهای کشورهای دیگری نیز بشویم که اگر به هر دلیلی صادرات ما به کشوری کاهش پیدا کرد با افزایش در سایر کشورها به پایداری بهتری در صادرات برسیم.

*صنعت از خط اعتباری 5 میلیارد دلاری استقبال کرد

فارس: سال گذشته دولت برای کمک به صنایع یک خط اعتباری 5 میلیارد دلاری برای واردات ماشین آلات و مواد اولیه در نظر گرفت، ولی علی‌رغم شکایت صنایع از مشکلات مالی، صنعت از این تسهیلات استقبال نکرد، چون ظاهرا شرایط دریافت و بازپرداخت آن توجیه اقتصادی ندارد. از سوی دیگر سال گذشته رئیس کل بانک مرکزی خبر داد از محل فروش دارائیهای مازاد سیستم بانکی یک خط اعتباری 6 هزار میلیارد تومانی به صنعت اعطاء می‌شود. تکلیف این برنامه‌ها چه شد. از سوی دیگر وزیر اقتصاد اعلام کرد‌ه، امسال رکود جای تورم را به عنوان معضل عمده اقتصادی کشور می گیرد، برای خروج صنایع از رکود چه برنامه‌ای دارید. چرا نتوانستند شرایط استفاده سهل ‌تری از خطوط اعتباری و تسهیلات برای بخش صنعت فراهم کنید که به گذر از شرایط رکود کمک ‌کند. داستان فروش دارائیهای مازاد بانکها و خط اعتباری 6 هزار میلیارد تومانی برای صنعت چه شد؟

محرابیان: بسیاری از تسهیلات و خطوط اعتباری که گفتند در صنعت استفاده شده است. صنعت که بدون تسهیلات و سرمایه در گردش نمی‌تواند به کارش ادامه دهد.

فارس: ولی مدیران شما در خود وزارت صنایع در مصاحبه‌هایشان اعلام کردند صنایع از تسهیلات 5 میلیارد دلاری استقبال نکردند، صاحبان صنایع هم همینطور.

محرابیان: عرض می‌کنم. بسیاری از خطوط اعتباری و تسهیلاتی که گفتید در حال استفاده هستند، هم ریالی و هم ارزی. راجع به خط 5 میلیارد دلاری هم اینطور نبود که صنعت استقبال نکرده است. ما این اعتبار را بین تشکلهای صنعتی تقسیم کردیم و واحدها هم استفاده کردند.

فارس: چه میزان آن را؟

محرابیان: ما دو موضوع داشتیم. یکی اینکه برخی از واحدهای صنعتی خودشان نتوانستند از تسهیلات استفاده کنند. حال یا پیش فاکتور شرکت فروشنده برای خرید مواد اولیه را نداشتند و یا دارای مشکلات بانکی بودند. مشکل دوم سخت‌گیری‌های بانک بود.ما اعتقاد داشتیم این شرایط باید تسهیل شود و صنعت‌گر واقعا بتواند از این تسهیلات استفاده کند ولی به هیچ وجه عدم استقبال صنعت را نداشتیم و با استفاده از توان تشکلها و واحدهای صنعتی آن را توزیع کردیم و خیلی از واحدها نیز استفاده کردند، ولی نکته این است که نباید در حوزه بانکها آنقدر سخت‌گیری شود که واحدها نتوانند از عهده تامین و ملزومات آن برآیند.نکته دوم اینکه در شرایط رکورد وظیفه ما این است که حمایت بیشتری از صنعت و تولید داشته باشیم مانند کشورهایی که در واقع صنعتی هستند و از صنایع خود حمایت می‌کنند.در این رابطه چند اقدام خوب صورت گرفت و فروش اعتباری مواد اولیه جزو آن اقدامات بود.شرایط امروز صنعت و تولید به هیچ وجه رکود جدی نیست.در خیلی از صنایع رشد تولید داریم و این رشدها بسیار خوب و قابل دفاع است. در برخی رشته‌ها نیز با کاهش تولید مواجهیم. در عین حال تراز کلی فعالیت‌ بخش صنعت مثبت است و نسبت به کشورهای دیگر وضعیت خیلی بهترین داریم، حتی نسبت به کشورهای صنعتی و کشورهایی که سابقه به مراتب بیشتری نسبت به ما دارند.

*رشد 10 درصدی بخش صنعت در سال 87

فارس: رشد صنعت ما در سال 87 چقدر بود؟

محرابیان: رشد بخش صنعت و معدن سال 87 را بانک مرکزی هنوز اعلام نکرده است، ولی تقریبا مشابه اهداف برنامه رشد داشتیم.
بین 10 تا 11درصد. در بخش معدن بیش از اهداف برنامه رشد داشته‌ایم. در سال 86 رشد معدن 17.7 درصد بود و در سال 87 قطعا عدد بالاتر از این است. در حالی که اهداف برنامه حدود 12درصد است.در بخش صنعت قطعا حول و حوش 10 درصد رشد را داریم. نگرانی ما در رابطه با رشد سال 88 است. نگرانیم در سال جاری نتوانیم به اهداف برنامه برسیم.

فارس: به دلیل رکود؟

محرابیان: رکود شرایط خطرناکی است. در رابطه با رکود تصمیمات خوبی گرفته شده است. فروش اعتباری محصولات، تسهیلات و خطوط اعتباری. استهمال بدهی 6 هزارو 700 واحد صنعتی به بانکها که یک اقدام بی‌سابقه در بخش تولید و صنعت است.

فارس ک به چه میزان؟

محرابیان: بدهی زیر 2 میلیارد تومان 6 هزار و 700 واحد صنعتی به مدت یکسال استمهال شد.

فارس: برای جرایم بانکی واحدهای تولیدی هم فکر شده است؟

محرابیان: طبیعتا واحدهایی که در این مدت بدهی خود را تسویه کنند،طی آن مدت دیگر مشمول جریمه نخواهد شد. اینها تصمیمات خوبی است. نقش 6 هزار و 700 واحد صنعتی در اقتصاد و تولید ما کم نیست. عدد مناسبی است که نقش زیادی در تولید دارند. یکی از شرایط استمهال بدهی برای واحدها این بود که تولیدشان کاهش پیدا نکند، اینطور نبوده واحدی که در واقع خوابیده،‌بازپرداخت تسهیلاتش نیز استمهال شود.

* صنعت در بدترین حالت با 60 درصد ظرفیت کار می‌کند

فارس: بسیاری از واحدهای صنعتی علی‌رغم تدابیری که مطرح کردید، عنوان می‌کنند با ظرفیت 20 و 30 درصد فعالند؟

محرابیان: اینکه گفته می‌شود صنعت با 30 -40 درصد کار می‌کند، حرف غلطی است. حدود 60 درصد ارزش افزوده صنعت ما متعلق به 200 واحد صنعتی در کشور است.خودروسازیها، فولاد، کارخانجات سیمان، آلومینیوم و مشابه اینها. بروید ببینید کدامیک از اینها با ظرفیت کمتر از حداکثری کار می‌کنند. آیا در ایران خودرو، سایپا، ذوب آهن، فولاد مبارکه ما امکان تولید بیشتری داریم یا خیر؟
ممکن است در این 200 واحد بزرگ صنعتی چند واحد هم با مشکلاتی مواجه بوده و تولیدشان کاهش پیدا کرده باشد، ولی به طور عمومی با حداکثر ظرفیت کار می‌کنند.در عین حال و با فرض محال اگر واحدهای ما تعطیل باشند که اصلا اینطور نیست، حداقل؛ صنعت ما با 60 درصد ظرفیت تولید کار می‌کند، پس این از واحدهای بزرگ.
درباره واحدهای کوچک نیز فراز و نشیب اینها همیشگی بوده است. علل آن هم مختلف است. یک علت آن در حیطه مدیریتی و شخصی آنها است، یعنی اختلاف نظر سهامداران ، بازاریابی و محاسبات مالی اشتباه . یک‌سری از مشکلات هم بیرونی و بانکی است که مربوط به بانک، تامین اجتماعی و وضعیت بازار است که حمایتهای دولتی را می‌طلبد. وقتی 6 هزار و 700 واحدی که زیر 2 میلیارد تومان بدهی دارند، استمهال می‌شوند. مشمول همین افراد می‌شود.یعنی از حمایت خوبی برخوردار می‌شوند. حمایتهایی که در رابطه با جرایم بانکی از این واحدها می‌شود، ورودی که به بحث تعرفه‌ها داریم، تشکیل جلسات کارگروه حمایت از تولید، جلسات پایش تولید که به طور دائم با حضور تشکلها برگزار می‌شوند، حمایتهای دولت برای کمک به واحدهای تولیدی دارای مشکل است.
من نمی‌گویم تمام واحدهای تولیدی ما به نحو مطلوب تولید می‌کنند ولی وضعیت عمومی وضعیت نسبتا مناسبی است. در مورد واحدهایی که مشکل دارند نیز به صورت جزیی و تک تک وارد بحث می‌شویم، مدیران ما یک به یک وارد بحث شده و برای حل مشکلاتشان تلاش می کنند. شما وضعیت عمومی را هم که نگاه کنید، می‌بینید بهتر از سالهای گذشته است ولی رکود خوبی نیست .

* افزایش سرمایه بانکها با جدیت دنبال می‌شود

فارس: آیا در دولت برنامه‌ای برای خروج اقتصاد در سال جاری از رکود دنبال می‌شود؟

محرابیان: بله ... اصلا کارگروه حمایت از تولید به همین دلیل تشکیل شده و دائما بررسی کرده و برای واحدهای دچار مشکل تصمیم می‌گیرد.

فارس: یکی از بحث‌هایی که برای خروج از رکود معمولا مطرح می‌شود، این است که بانکها سیاستهای انبساطی در بیش بگیرند و اگر چه ممکن است باعث رشد تورم شود، ولی برای حفظ اشتغال و تولید ضروری است. آیا در دولت بحثی برای اعمال سیاستهای انبساطی و تزریق نقدینگی به فعالیتهای اقتصادی مطرح است؟

محرابیان: بانکها ناگزیرند به سمت سیاستهای انبساطی بروند، چون امروز تقاضا برای نقدینگی بسیار افزایش پیدا کرده است.ببینید طی این چند سال ما چقدر افزایش سرمایه‌گذاری ثابت داشته‌ایم،پس به همان نسبت هم تقاضای سرمایه در گردش افزایش پیدا کرده است. بانکهای ما باید سیاست انبساطی را دنبال ‌کنند،اما نکته مهم این است که بانکها بعضا ظرفیت انجام این کار را ندارند. این سیاست باید در کشور دنبال شود و مجلس و دولت باید نسبت به افزایش سرمایه اولیه بانکها تصمیمات مهمی بگیرند. ما این را در دولت و مجلس به جد دنبال می‌کنیم.

فارس: از محل حساب ذخیره ارزی؟

محرابیان: حساب ذخیره ارزی و منابع دیگری که دولت می‌تواند در اختیار بگیرد.

فارس: هم اکنون بخشی از بانکهای کشور در حال واگذاری هستند، افزایش سرمایه‌ای که می‌گویید مشمول چه بانکهایی خواهد شد؟

محرابیان : موضوعی که ما باید دائما دنبال و گوشزد کنیم این است که در اصل 44 فقط واگذاری بانکها ملاک نبوده است، با واگذاری بانکها ظرفیت مالی کشور افزایش پیدا نمی‌کند، بلکه باید سرمایه‌های بخش خصوصی وارد بانکها شود، یعنی هم بانکهایی که واگذار می‌شوند، افزایش سرمایه پیدا کنند،هم بانکهای جدید تاسیس شوند و ابزارهای جدید مالی و پولی به خصوص از طریق بخش خصوصی وارد عرصه اقتصاد و تولید شوند.

*بررسی تاسیس چند بانک خصوصی در کمیسیونها فرعی شورا

فارس: ظاهرا چند بانک جدید خصوصی هم در راهند، مانند بانکهای تات و انصار؟

محرابیان: تاسیس چند بانک دیگر نیز در کمیسیونهای فرعی و تخصصی شورای پول و اعتبار در دست بررسی است و امیدواریم آنها هم توسعه‌ای به این بخش بدهند، ولی برای بانکهای دولتی به خصوص بانکهای تخصصی مانند صنعت و معدن باید به جد دنبال افزایش منابع باشیم.

*تدبیر برای پایان حکایت زمینگیر شدن تولید در برابر واردات

فارس:یکی از مشکلات اقتصاد ما عدم هماهنگی بخشهای مختلف آن با یکدیگر است. بسیار شاهدیم که برای تولید یک محصول در داخل سرمایه‌‌گذاری و هزینه زیادی صرف می‌شود، اما هجوم واردات آن صنعت را زمینگیر می‌کند. آیا برنامه‌ای وجود دارد تا در دوره جدید دولت به این وضعیت سر و سامانی داده شود؟

محرابیان: ما بر سر این موضوع با وزارت بازرگانی توافق داریم و یک تصمیم این است که از ورود کالاهای بی‌کیفیت جلوگیری کنیم. بزرگترین تهدید برای تولید ما کالای بی‌کیفیت و قاچاق است.این را ما با وزارت بازرگانی به جد دنبال می‌کنیم. خوشبختانه وزارت بازرگانی نیز با ما هم راستا شده و همکاران ما در وزارت بازرگانی اقبال خوبی را به این مسئله نشان داده‌اند، اگر ما بتوانیم جلوی واردات کالای بی‌کیفیت غیر استاندارد و قاچاق را بگیریم و کاهش بدهیم از ناحیه کالای دارای کیفیت مشابه تولید داخل و یا بالاتر هیچ گونه تهدیدی برای تولید ما وجود نخواهد داشت، یعنی با یک ابزار تعرفه‌ای ساده و تغییرات اندک می‌توانیم بازار و تولید خودمان را کاملا مدیریت و کنترل کنیم، قرار است هماهنگی‌ها و جلسات منظمی با وزارت بازرگانی داشته باشیم اخیرا نیز جلساتی داشتیم و طی آنها درباره دو سه موضوع به نحو مطلوب تصمیم گیری کردیم. من فکر می‌کنم در دوره جدید فعالیت دولت کمتر از ناحیه عدم هماهنگی بین این دو وزارتخانه تهدید اقتصادی داشته باشیم.

فارس: درباره صنعت خودرو زیاد صحبت نشد. شما با مونتاژ خودرو چری در کشور مخالفت کردید، اما اخیرا ایران خودرو قصد دارد خورویی با 8 تا 10 میلیون تومان به بازار عرضه کند که ا

محربیان: پاسخ این سوال را به پاسخ قبلی متصل می‌کنم، نظر من این است که اگر کالای بی‌کیفیت قطعات بی‌کیفیت و یا خودروی بی‌کیفیت وارد کشور کنیم. تولید داخلی ما تهدید می‌شود.

فارس: پس مخالف واردات خودرو نیستند. بلکه بحثتان بر روی کیفیت است؟

محرابیان: طبیعتا در استراتژی خودرویی که تدوین شده و الان مراحل تصویب خود را می‌گذراند از ورود همه نوع خودروی بی‌کیفیت به کشور جلوگیری می‌کنیم، نکته دوم که معتقدم باید به آن بسیار توجه کرد این است که بزرگترین سرمایه اقتصادی کشور بازار ما است.
ما بزرگتر از این سرمایه اقتصادی نداریم و از این پس به هیچ وجه نمی‌پذیریم که بی‌جهت در اختیار کالای بی‌کیفیت و یا کالایی که قرار دهیم که بخواهد بدون دادن امتیازهای خوب به ما وارد آن شود.
ما این را به جد دنبال خواهیم کرد، طبیعتا اگر میزان تولید خودرو در داخل به حدی باشد که بازار ما را اشباع کند، طبیعتا خودروسازان ما اقبال بیشتری خواهند داشت که تولیدات خود را مرتبا روزآمد، محصول جدیدی عرضه کند و به تقاضای بازار با استفاده از همین مسئله پاسخ دهند. اگر فضا برای ورود خودروهای جدید باز شود، سخت گیری‌های لازم به خصوص در بخش استاندارد به عمل می‌آید و قطعا ما جلوی تولید و ورود خودروهای بی‌کیفیت را خواهیم گرفت. چه سواری، تجاری و همه نوع خودروی دیگر.

فارس: آیا محصول مورد نظر ایران خودرو نظر شما را جلب کرده است؟

محرابیان: ایران خودرو هنوز هیچگونه اطلاعاتی به شورای سیاستگذاری خودرو ارسال نکرده است. در آنجا دقیقا مسئله بررسی می‌شود، البته تا به حال خودروهای زیادی به آنجا پیشنهاد شده‌‌اند که مردود شده و ممکن است این هم مردود شود.

فارس: درباره خودروهای فرسوده قرار بود امسال 300 هزار دستگاه از این خودروها از دور خارج شود اما تا به حال کار خاصی در این باره انجام نشده است؟

محرابیان: ما در بخش وزارت صنایع و تولید کنندگان کاملا حمایت می‌کنیم و برای اجرای طرح آمادگی کامل داریم.

فارس: در زمینه تامین اعتبار مورد نیاز طرح چطور؟

محرابیان: اعتبار آن باید از طریق متولیان طرح تامین شود،مجری طرح ستاد مدیریت حمل و نقل و مصرف سوخت است، اما در بخش تامین خودرو اسقاط و زیرساختها ظرفیت خوبی در کشور به وجود آمده و ما آمادگی کامل داریم. نه تنها استقبال می‌کنیم که کمک هم می‌کنیم اما در بحث اعتبارات نمی‌دانم دستگاه‌های ذیربط به کجا رسیده‌اند.

فارس: درباره بخش معدن کمتر صحبت کردیم. مزایده‌ معدن انگوران به کجا رسید. کی نتایج آن اعلام می‌شود؟
محرابیان: انگوران یک معدن بزرگ است. در بحث واگذاری بنگاه‌ها وزارت صنایع اقدامات خوب و موثری را انجام داده و دائما این بحث را دنبال کرده است. در معدن انگوران با توجه به شرایطی که این معدن داشته، طی تشریفات آن زمان برده است. مزایده برگزار شده، نقطه نظراتی را در این باره دستگاه‌های نظارتی داشتند و قرار شده است جلسه‌ای برای حضور دستگاه‌ها و متولیان امر تشکیل دهیم، مزایده بررسی شود و نتیجه نهایی را پس از آن جلسه اعلام می‌کنیم.

فارس: جلسه کی برگزار می‌شود؟

محرابیان: تلاش می‌کنیم در طول ده روز آینده جلسه را برگزار کنیم .

*رشد تولید آلومینیوم علی رغم رکود و بحران جهانی

فارس: بحثهایی درباره مشکل تامین برق واحدهای تولید آلومینیوم مطرح شده است؟

محرابیان: اولا تولید‌ آلومینیوم در کشور طی 6 ماهه اول سال نسبت به سال گذشته 23 درصد رشد داشته است، در حالی که تولید این محصول در دنیا جدی است. پس این نشان می‌دهد وضعیت ما در تولید آلومینیوم وضعیت مناسبی است.یک خبر هم اینکه انشاء الله طی روزهای آینده بزرگترین کارخانه آلومینیوم کشور، یعنی آلومینیوم هرمزگان بهره‌برداری می‌شود که ظرفیت تولید سالیانه 147 هزار ظرفیت تن آلومینیوم را دارد.
در رابطه با تامین گاز مصرفی صنایع در زمستان نیز سال 86 مشکلاتی داشتیم، ولی سال 87 با کار مشترکی که بین وزارت صنایع و نفت شده است، محدودیتی برای تامین گاز صنایع در زمستان نداشتیم و در تابستان هم با همکاری مشترک وزارت صنایع و نیرو محدودیتها به حداقل ممکن رسید، قبل از این وزارت صنایع وارد این حوزه‌ها نمی‌شد، اما اینکار به نحو مطلوب الان انجام می‌شود.
فکر نمی‌کنم کم و کسری در این رابطه وجود داشته باشد.

فارس: ماجرای همکاری مشترک پروتون و سایپا به کجا رسید؟

محرابیان: این مسئله دو بنگاه است و خودشان باید مسائلشان را حل کنند. اما در قراردادی که بخشی از آن دولتی و بخشی خصوصی است ما جانب بخش خصوصی را می‌گیریم. اگر اختلافی وجود داشته باشد و به وزارت صنایع ارجاع شود ما حمایت خوبی از بخش خصوصی خواهیم کرد. اگر بخواهد حقی از پروتون صنایع شود من ایستادگی می‌کنم و در حد وظایف قانونی خودم حق را به صاحبش برمی‌گردانم.

فارس: واگذاری ایران‌خودرو و سایپا به کجا رسید؟ ظاهرا بورس مدارک آنها را پس داده است؟ گفته می‌شود خودروسازیهای ما مشکل سوددهی دارند؟

محرابیان: نه. شرکت سایپای ما که سودآوری خوبی داشته، پیش بینی سال 88 ایران خودرو هم بسیار خوب است و رشد تولید خوبی داشته است. آنهم در شرایطی که خودروسازیهایی مثل GM در حال ورشکستگی هستند.

فارس: البته به لطف بازار انحصاری؟

محرابیان: اولا شرایط نسبی است. اگر مقایسه کنید می‌بینید که بازار نسبت به چند سال قبل باز شده است. زمانی ورود خودرو خارجی به ایران ممنوع بود و روزهایی داشتیم که تعرفه 60-150 درصد برای واردات خودرو وضع می‌شد، ولی در سال جاری علی‌رغم تمام رکودی که در جهان حاکم است می‌بینیم ما روی تعرفه‌ها دست نگذاشته‌ایم.

*در صنعت خودرو به حقوق معنوی رسیده‌ایم

فارس: آیا امکان تعدیل و کاهش تعرفه واردات خودرو وجود دارد؟

محرابیان: بله. در استراتژی صنعت خودرو پیش بینی شده است تعرفه در یک مدت معین به حد استاندارد و معقولی برسد. پیش بینی ما رسیدن تعرفه به 30 درصد تا سال 91 - 92 است. استراتژی صنعت خودرو الان آماده طرح در شورای سیاستگذاری خودرو است . یک نکته بگویم؛ تمام کشورهای صنعتی و تولید‌کننده در برخی از رشته‌های صنعتی سرمایه‌گذاریهای بسیار خوبی کرده‌اند و اصطلاحا در روند تجارت جهانی گفته می‌شود برایشان یک حقوق معنوی ایجاد شده است و قوانین تجارت جهانی که هنوز ما عضو آن نیستیم، این اجازه را به آنها می‌‌دهد که بر روی واردات این کالاها تعرفه‌های بالا وضع کنند. مثلا ممکن است قیمت محصولی که شما در داخل یک کشور خریداری می‌کنید از قیمت صادراتی آن بیشتر باشد. این کشور در واقع برای خود یک حقوق معنوی وضع کرده و از ورود کالای مشابه جلوگیری می‌کند. ما در کشورهای پیشرفته کالاهایی با تعرفه بالای 100 درصد داریم. این مرسوم است. در صنعت خودرو ما ، خود به خود این حقوق معنوی ایجاد شده. چون صدها هزار اشتغال در این بخش به وجود آمده و ما نمی‌توانیم با این صنعت خیلی بی‌توجه برخورد کنیم. باید خیلی ظریف و دقیق برخورد کنیم و هنگامی تعرفه را دستکاری کنیم که این اطمینان برایمان به وجود آید کالاهای رقیب به راحتی نمی‌توانند بازار ما را در انحصار خود قرار دهند.

فارس: سوال آخر اینکه اهداف بخش صنعت و معدن در لایحه برنامه پنجم چه تفاوتهایی با برنامه چهارم دارد؟

محرابیان: در برنامه پنجم اولا ما بر روی مزیتها تکیه فراوان داریم و دوما بر روی بهره‌وری و رقابت‌پذیری تاکید کرده‌ایم. از سرمایه‌‌گذاریهای خوبی که در کشور شده باید در برنامه پنجم به نحو مطلوبی بیشترین بهره را ببریم. این دو نکته شاخص در برنامه‌ریزی برای بخش صنعت و معدن بود و انشاء الله جزییات آن را در یک گفت ‌و گوی دیگر دنبال می‌کنیم.

فارس: از اینکه فرصتی را برای طرح پرسشهای ما در اختیار قرار دادید،سپاسگزاریم.

محرابیان: خواهش می‌کنم