فردای فرزندان هاشمی
ساعت ۱٢:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/٧/٦  کلمات کلیدی:

عکس

در رسانه‌ها آمد که پنج فرزند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در نامه‌ای به ریاست محترم قوه قضائیه ضمن تظلم‌خواهی، آمادگی خود را برای هر گونه پاسخگویی درباره ادعاهای طرح شده در فضای عمومی کشور نسبت به خود اعلام نمودند. اگرچه برخی این حرکت را فرار به جلو ارزیابی می‌کنند و معتقدند فرزندان هاشمی با ارسال این نامه، می‌خواهند به افکار عمومی این پیام را برسانند که «آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است.» اساس نامه مذکور به هر دلیلی صادر شده باشد می‌تواند مبنا و الگوی یک حرکت حقوقی در راستای اعتمادسازی در عرصه حاکمیت باشد.

شرط این الگوسازی حرکت مستقل، عادلانه و شفاف قوه قضائیه است که اگر غیر از این باشد هم اعتبار قوه قضائیه و هم اعتبار هاشمی‌ها کمتر خواهد شد. در نگاه به عملکرد فرزندان هاشمی نمی‌توان آنان را یک «کل وحدت یافته» در نظر گرفت. چرا که منش، رفتار، مواضع و عملکرد آنان با هم متفاوت و دارای سطوح مختلفی است. نامه مذکور زمانی صادر شد که افکار عمومی منتقد هاشمی طی چهار ماه گذشته، رفته رفته به این نتیجه می‌رسید که حساب فرزندان هاشمی را از وی جدا کنند و هاشمی را تنها به قضاوت بنشینند و فرض را بر این گذارند که هاشمی از عملکرد آنان راضی نیست، اما علاقه یا توان کنترل و نظارت را نیز ندارد، از طرفی نمی‌تواند مدافع آنان نیز باشد. لذا هاشمی از هر دو طرف تحت فشار است که نهایتاً در سایت خود اعتراف می‌کند که فرزندان من در اموری که به آنان ارتباط ندارد دخالت می‌کنند. اما نگاه به وضعیت فرزندان هاشمی چگونه باید باشد و افکار عمومی در فردای این نامه منتظر چه اتفاقی هستند.

قبل از پرداختن به این مهم، تذکر این نکته لازم است که در کشور ما به جهت روحیه عدالت‌خواهی و پاک گرایی جوانان و اکثریت مردم، تخلفات افراد در عالم سیاست بزرگ و بزرگ می‌شود اما در عالم حقوق اتفاقی نمی‌افتد. شهرام جزایری نمونه آن است. در ایران کسی نیست که غولی به نام جزایری را نشناسد اما در عالم حقوق ایشان هنوز استحقاق محکومیت را نیافته است. آنچه در افکار عمومی نسبت به برخی فرزندان هاشمی قضاوت می‌شود به صورت کلی مبهم و غیرشفاف است، به صورتی که هیچ مصداق عینی و یقینی عنوان نمی‌شود اما چهره کلی این خانواده نزد افکار عمومی منفی است. قطعاً‌ برخی از فرزندان هاشمی که حساسیت منفی نسبت به آنان وجود دارد، افراد غارتگر به معنی و مفهوم عرفی آن نیستند و برخلاف آنچه عوام تصور می‌کنند آنان به صورت عریان و مستقیم به غارت و چپاول نپرداخته‌اند. درخصوص فرزندان هاشمی موارد ذیل قابل بررسی و تأمل است.

1- آنچه در حوزه اقتصادی به برخی از فرزندان هاشمی نسبت می‌دهند بدین صورت است که آنان از دو مؤلفه اساسی رانت اطلاعات و نفوذ استفاده می‌کنند، بدین معنی که اگر جایی گلفتی نان وجود داشته باشد زود با خبر می‌شوند و به پشتوانه اعتبار خود امتیاز آن را اخذ می‌نمایند. این رفتار اگر چه زیبنده خانواده‌ای با آن سوابق انقلابی پدر نیست اما در عالم حقوق برخورد با آن قدری مشکل به نظر می‌رسد.

2- برخی از رفتارها و مواضع فرزندان هاشمی (برخی از فرزندان) در حوزه اقتصاد نیست که در حوزه فرهنگ و سیاست و اجتماع است. این عرصه برای عموم قابل قضاوت و ملموس است اما حساسیت کمتری نسبت به آن وجود دارد زیر در پسینه ذهن مردم جامعه ما، سوء استفاده قدرت از اقتصاد برجسته است تا سوء استفاده در عرصه‌های دیگر.

از جمله این رفتارها و مواضع می‌توان به عملکرد فرزندان هاشمی در انتخابات اخیر اشاره کرد. حضور و سخنان فائزه در راهپیمایی‌های غیرقانونی، اتهام به احمدی‌نژاد مبنی بر اینکه اگر مجدد رأی بیاورد متوهم شده و خود را امام زمان(عج) می‌خواند، سخنان سبک درباره رهبری و ... و حضور جدی و میدانی مهدی هاشمی و علی هاشمی(برادرزاده هاشمی) در ستادهای طراحی آشوب و ... یا سخنان همسر محترمه آیت‌الله هاشمی هنگام انداختن رأی خود به صندوق و اینها نیز تخلفاتی است که شاید بتوان با تساهل در عالم حقوق از کنار آن عبور کرد، اما بالاخره هزینه آن را شخص آیت‌الله هاشمی پرداخت می‌نماید.
3- برخی از رفتارها و مشی فرزندان هاشمی نه تخلف اقتصادی است و نه خلاف شرع و نه خلاف قانون، اما مردمی که انقلاب اسلامی را در کنار هاشمی به انجام رسانده‌اند، مردمی که بهترین عزیزان خود را با اعتقاد به حقانیت و سلامت مسیر انقلاب اسلامی به قربانگاه فرستاده‌اند، نمی‌پذیرند که فرزند یکی از استوانه‌های نظام بیش از صدبار سفر خارجی داشته باشد یا اصلاً علاقه فزاینده جهت سفرهای خارجی داشته باشند. مردم نمی‌پذیرند فرزند یک انقلابی پیشتاز در روزنامه زن به لیبرالیسم فرهنگی و دفاع از فمنیسم بپردازد، بنابراین توقع اجتماعی توده از حاکمان اگر مدنظر کارگزاران عالی حکومت قرار نگیرد عواقب آن بسیار شکننده‌تر از برخورد حقوقی خواهد بود. اعتبارزدایی از نظام اسلامی و ایجاد شبهه به مسؤولان بالای آن، برای نظامی که غیر از مردم پشتوانه‌ای ندارد امری خطرناک و تهدید کننده است لذا در صورتی که قوه قضائیه در حوزه سه محور ذکر شده در این نوشتار، به کنکاش درباره فرزندان هاشمی بپردازد در عالم حقوق چیزی به دست نخواهد آمد و آنان تبرئه خواهند شد.

نویسنده : کریم دهکردی